De WK-wond in Brazilië is weer open en voor Cafu zal de oplossing niet alleen gevonden worden in tactieken, systemen of een nieuwe forensische zoektocht naar zondebokken. Het kan beginnen met iets veel eenvoudigers: kinderen tegen een bal laten trappen zonder het gewicht van een natie op hun kleine schouders te voelen.
Een dag na de aangrijpende 2-1 nederlaag van Brazilië tegen Noorwegen in de laatste zestien in het stadion van New York/New Jersey, waar Erling Haaland tweemaal scoorde en het record van vijfvoudig kampioen naar huis stuurde, zei de aanvoerder van de Braziliaanse ploeg die in 2002 het WK won, dat het land moet vertrouwen op coach Carlo Ancelotti voor een goede wederopbouw in vier jaar.
Advertentie
Advertentie
Het wachten van Brazilië op een zesde titel zal nu minstens 28 jaar duren, langer dan enige onvruchtbare reeks in hun geschiedenis. Cafu, die in 1994 deel uitmaakte van de selectie die een einde maakte aan een droogte van 24 jaar, weet wat dat aantal doet met een Braziliaans shirt.
“Nog groter”, zei hij maandag tegen Reuters toen hem werd gevraagd welke druk de volgende generatie te wachten stond. “Als er in ’94 na 24 jaar druk was, stel je dan nu eens voor in 2030, na 28 jaar.”
Verantwoordelijk voor de onthulling van een 8,47 meter lang LEGO-sculptuur van de Wereldbeker, opgebouwd uit meer dan 1,36 miljoen LEGO-stenen, op Rockefeller Plaza in het hart van New York City op maandag, weigerde Cafu zijn toevlucht te nemen tot overdrijvingen.
Brazilië, zo zei hij, blijft Brazilië, beoordeeld op basis van ‘het potentieel en het kaliber van het Braziliaanse voetbal’. Dat is precies de reden waarom geduld zo moeilijk en noodzakelijk zal zijn.
‘Het is niet het einde van de wereld’, zei hij. “Het is het begin van een nieuwe cyclus en een nieuwe generatie, dus we moeten erop vertrouwen dat Carlo (Ancelotti) de man is die Brazilië zal helpen die titel opnieuw te winnen.”
Ancelotti erfde een noodtoestand
Voor Ancelotti, Cafu’s voormalige manager bij AC Milan, begint die cyclus met de tijd, iets wat Brazilië’s chaotische achtervolging van de Italiaan hem vóór dit WK niet kon bieden. Na drie interim-managers en administratieve onrust zei Cafu dat Ancelotti minder een team dan een noodgeval erfde.
“Ancelotti kwam eigenlijk naar dit WK om een brand te blussen”, zei Cafu. ‘Hij nam de teugels over van een schip dat al onderweg was. Hij probeerde dat schip halverwege de reis recht te zetten… maar dat lukte helaas niet.
‘Nu zal hij het schip meenemen terwijl het aangemeerd ligt, en het op zijn exacte koers kunnen zetten.’
Maar Cafu’s diepere zorgen liggen onder het nationale team, in de academies en jeugdtoernooien waar Brazilië’s oude gevoel voor inventiviteit, zo vreest hij, onder druk wordt gezet door de urgentie van volwassenen. Het land dat ooit vleugelverdedigers voortbracht die hele flanken met een glimlach leken te bestrijken, vertroebelt volgens hem de functieomschrijving.
“Jeugdteams ontwikkelen vleugelverdedigers niet zoals ze zouden moeten”, zei hij. “Een vleugelverdediger moet een vleugelverdediger zijn; hij moet op de flank werken.”
Meer in het algemeen gelooft Cafu dat Brazilië ontwikkeling heeft verward met vroeg winnen.
“Vandaag ontwikkelen we geen spelers, we ontwikkelen concurrenten”, zei hij. “Als je een jeugdprogramma opzet waarin je verplicht bent om te winnen, ontwikkel je concurrenten; je ontwikkelt geen echte atleten met creatieve vrijheid.”
De romantiek van het straatvoetbal, zo beseft hij, kan niet zomaar door nostalgie worden hersteld. Zijn eigen herinneringen behoren tot een ander Brazilië: asfalt, blote voeten, gescheurde teennagels.
“Dat is veranderd. Het komt niet meer terug”, zei hij. “Gelukkig waren wij die die tijd hebben overleefd, die dat tijdperk hebben meegemaakt.”
De taak is dus niet om het verleden opnieuw te creëren, maar om iets van de geest ervan binnen het moderne spel te beschermen.
‘Laat kinderen kinderen zijn’, zei Cafu. “Op achtjarige leeftijd zou een kind met een bal moeten spelen, lachen en plezier maken.”
Toen kwam de eenvoudigst denkbare coachinghandleiding.
“Het is net als bouwen met Lego”, zei hij. “Je legt de stukjes één voor één in elkaar en geniet ervan zonder zelfs maar te merken dat je een vaardigheid ontwikkelt.”
