De stad Venetië behoeft geen introductie.
Aan de ene kant is Venezia een van de wereldwonderen: een historische stad gebouwd op houten palen die in de bodem van de lagune zijn gedreven; een plek waar serene waterwegen chaotische wegen vervangen; een desoriënterend doolhof van steegjes en grote gebouwen die het verhaal vertellen van de grote maritieme republiek.
Aan de andere kant is het een toeristenval van gigantische proporties geworden, waarvoor nu in het hoogseizoen een toegangsprijs vereist is om de toestroom van mensen op te vangen. Deinende loopbruggen, ontheemde lokale bewoners, verduisterde uitzichten en restaurants waar de rekening als een kleine schok arriveert. En ja, we zijn ons volledig bewust van de ironie van het schrijven van een reisblog die ons deel van het probleem maakt.
Een verblijf op het vasteland rond Mestre verlicht een deel van de kosten, ten koste van een korte rit met de trein naar de lagune. We raden u ook aan uw bezoek ook ‘s avonds te verlengen, wanneer de hordes dagtochten zich verspreiden en Venetië een deel van zijn rustige, sfeervolle charme terugkrijgt.
Aan de oostelijke rand van de lagune ligt Sant’Elena. Hier vind je het op een na oudste voetbalveld van Italië, Stadio Pier Luigi Penzo, maar misschien niet voor lang meer. Venezia heeft al de eerste stappen gezet in de bouw van een nieuw stadion op het vasteland, op een steenworp afstand van de luchthaven, en verwacht het seizoen 2027/2028 af te trappen in hun nieuwe huis met een capaciteit van 18.500 plaatsen.
De club
Venezia FC werd opgericht in 1907 en ontstond uit de vroege sportverenigingen die voetbal voor het eerst naar de lagune brachten. Hun doorbraak kwam tijdens het interbellum, toen ze in 1939 promotie naar de Serie A wonnen en in 1941 de Coppa Italia in de wacht sleepten – de eerste en enige grote eer van de club.
Niet in staat om te concurreren met de grote clubs uit de industriële kernlanden van Italië, bracht Venezia de daaropvolgende decennia heen en weer tussen het topniveau en het semi-professionele niveau, vaak tegen de achtergrond van financiële onrust.
In 1987 kwam er een dramatische wending: een fusie met Mestre, hun al lang bestaande rivalen op het vasteland. De nieuwe club combineerde het groen en zwart van Venetië met het oranje van Mestre om de nu direct herkenbare Arancioneroverdi-identiteit te creëren. Onder het ambitieuze rentmeesterschap van Maurizio Zamparini beklommen ze de competities en keerden ze in 1998 terug naar de Serie A.
Het hoogtepunt van dat tijdperk kwam misschien wel met de surrealistische ondertekening van een lening in januari 1999 door Álvaro Recoba van Inter. De Uruguayaan, gekoppeld aan Filippo Maniero en geleid door de grillige Walter Novellino, verhief Venezia kortstondig tot de elite van de Serie A.
Maar het nieuwe millennium bracht een bekende achteruitgang. In een verloren decennium dat in 2005 begon, werd de club drie keer failliet verklaard, waarbij elke ineenstorting werd gevolgd door een wedergeboorte aan de voet van de piramide van het Italiaanse voetbal. De meest recente heroprichting en de komst van Amerikaans eigendom luidden het moderne tijdperk van de club in: een opkomst van de Serie D naar de Serie A, en de ontwikkeling van een mondiaal merk dat profiteerde van de kenmerkende esthetische en iconische setting van Venetië.
Het Stadion
Stadio Pier Luigi Penzo is uniek en aan alle kanten omgeven door het glinsterende water van de lagune. Vernoemd naar een Italiaanse held uit de Eerste Wereldoorlog (een vlieger in plaats van een maritiem figuur) staat het op Sant’Elena, een rustig wooneiland aan de zuidoostelijke flank van Venetië.
In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is het perfect mogelijk om het stadion te voet te bereiken vanuit het centrum van Venetië, hoewel de vaporetto onmiskenbaar leuker is!
Als het op één na oudste stadion van Italië heeft de Penzo een turbulent bestaan achter de rug. In 1970 raasde er een tornado doorheen, en cycli van verwaarlozing werden periodiek onderbroken door overhaaste investeringsuitbarstingen, meestal gecorreleerd met de tijdelijke stijgingen van het team in de competities.
Helaas is er vandaag de dag nog weinig van historische waarde over. Ondanks het feit dat de drie steigers weinig architectonische aantrekkingskracht hebben, geeft de afwezigheid van een atletiekbaan en perspexschermen de plek een uitgeklede intimiteit die in zijn voordeel werkt. De schilderachtige hoofdtribune is het enige substantiële bouwwerk, verouderd maar karakteristiek, met een bescheiden perskast op het dak.
De huidige capaciteit van ongeveer 12.000 stuks verbleekt in vergelijking met het hoogtepunt. In de jaren zestig werden er menigten van 26.000 mensen samengeperst, en in de jaren negentig kwamen torenhoge steigeruitbreidingen die moderne gezondheids- en veiligheidsfunctionarissen slapeloze nachten zouden bezorgen. Ondanks alle onrust blijft er één constante over: vanaf de top van de tribunes zijn de uitzichten over de lagune spectaculair.
De ervaring
Kaartjes voor de Serie B-ontmoeting met Sampdoria gingen pas vijf dagen voor de wedstrijd in de verkoop (via Vivaticket), wat een paar angstige momenten veroorzaakte – hoewel Venezia in werkelijkheid zelden uitverkocht is. Curva-tickets kosten € 24 per stuk, waarbij de prijzen voor de Distinti en Tribuna sterk stijgen.
Vanaf station Venezia Santa Lucia is de meest directe route naar het stadion vaporetto 5.1: een rit van 40 minuten, € 9,50, langs de zuidelijke rand van de stad en met uitzicht op het Piazza San Marco.
We kozen ervoor om eerst naar Piazza San Marco te lopen, zodat we tijd hadden om de stad te verkennen en de clubwinkel vlakbij de Rialto te bezoeken – een boetiek in zowel omvang als prijs. We ontsnapten met een pinbadge van € 5. De hele route, van station naar stadion, is in ongeveer een uur te lopen, wat wij na de wedstrijd ook deden.
Voor de sfeer vóór de wedstrijd stappen de meeste thuissupporters op de Giardini-Biënnale een halte eerder uit de vaporetto. Volg vanaf daar de drukte naar een levendige strook bars via Giuseepe Garibaldi. Rondom het stadion zelf zijn de opties beperkt: een paar drukke kiosken die koffie, bier, spritz en panini verkopen nabij de halte Sant’Elena, en een klein koopwaarluik naast de grond.
De worstelende Sampdoria arriveerde meer hoopvol dan verwacht op het eiland. Hun directeuren werden begroet door een salvo van beledigingen vanaf de overkant van het water toen ze naar binnen gingen: “We hebben vier coaches, maar slechts één spits!” – een scherpe verwijzing naar jaren van rampzalige coachingafspraken en een te grote afhankelijkheid van de altijd groene Massimo Coda. Het was echter minder venijnig dan het had kunnen zijn; fans die vanuit Genua reisden, werden om openbare veiligheidsredenen verboden.
Binnen moet je eerst naar de top van de tribune klimmen en genieten van het uitzicht over de lagune – een voetbalpanorama zoals niets anders in Italië.
Curva Sud Groppello uit Venezia was vol en met volle stem, maar de secundaire Curva Nord was veel ingetogener. Zonder een reëel aantal supporters te hebben bezocht, is de vonk nooit helemaal overgeslagen. Voor de aftrap werd er een tifo ontvouwd in de Distinti; pas toen het volledig werd onthuld, werd duidelijk dat het een bedrijfscreatie was met dank aan sponsor Cynar. Je kunt alleen maar hopen dat deze cynische kaping van de voetbalcultuur niet aanslaat.
Op het veld sloeg Venezia vroeg toe en bouwde tegen de rust een voorsprong van twee doelpunten op. Samp kwam na de pauze tot een rally en trok er één terug via een zeldzame aanval van Liam Henderson, waardoor kortstondig een comeback werd bedreigd. Maar ze konden niet voortbouwen op het momentum en Venezia doodde de wedstrijd op de counter om een verdiende overwinning te bezegelen.
Het Stadio Penzo is zeker een bezoek waard in de komende 18 maanden. Op zichzelf is het weinig om over naar huis te schrijven, maar de context is alles. Een van de meest iconische en sfeervolle locaties van Europa leeft op geleende tijd. Met een overvloed aan vluchten, de romantiek van Venetië en de kans om de Serie B aan de lagune te ervaren, is het een reis die de moeite waard is om binnenkort te maken.
Krediet titelafbeelding: Venezia FC
